DNI
GODZ
MIN
SEK

Artykuły

STARA ROSJA



Polska świętowała swoje tysiąclecie w roku 1966. Przy tej okazji przypomniano, że swą świeżą państwowość kraj nasz podkreślił emisją monet - denerów ze szczytem świątyni. Jak się później okazało, monety te wybito za Mieszka, tyle, że Drugiego, ale to już całkiem inna historia.
Rosja świętowała tysiąclecie swoich pierwszych monet w roku 1982. Wydano przy tej okazji książkę "Tysiąclecie najstarszych monet Rosji" autorstwa Sotnikowej i Spasskiego. Jej częścią jest zbiorczy katalog zawierający dokładne opisy, rysunki i zdjęcia wszystkich znanych wówczas egzemplarzy monet Włodzimierza Wielkiego i jego syna, Jarosława Mądrego. Katalog ten jest kontynuacją i uzupełnieniem dzieła wydanego sto lat wcześniej, zatytułowanego "Najstarsze ruskie monety Wielkiego Księstwa Kijowskiego" I. Tołstoja.

Pierwsze rosyjskie monety były dość okazałe, zdradzające wpływy mennictwa bizantyjskiego. Również pod względem użytego metalu - Za Włodzimierza bito monety srebrne i złote. "Złotniki" ważyły nieco ponad cztery gramy przy średnicy około 22 mm. "Srebrniki" były większe, miały do 30 mm średnicy i ważyły około 3 gramów. Po pięciuset latach podstawą pieniężnego obrotu w Rosji były kopiejki ważące poniżej pół grama i tak małe, że trudno było je w palcach utrzymać.

Tuż obok książki Sotnikowej i Spasskiego na mojej półce stoi oprawiona w szare płótno książka Spasskiego "Ruski system monetarny", czwarte wydanie z roku 1970. To jedna z pierwszych książek numizmatycznych, jaką udało mi się kupić. Nawet kiedy ograniczyć się tylko do pobieżnego jej przekartkowania nie da się nie zauważyć, że mennictwo Rosji rozwijało się inaczej, niż nasze. My czerpaliśmy wzory z Zachodu. Nasze denary nie różnią się wiele od monet czeskich i niemieckich. Inspiracją dla Rosji na początku było Bizancjum, później Rosja wybrała własną drogę.

Nasze mennictwo rozwijało się odbijając trendy europejskie ale też wywierając wyraźny wpływ na sąsiadów. W mennictwie Rosji przez prawie trzy stulecia, od wieku XII do początków XIV działo się niewiele. Spasski poświęcił temu okresowi zaledwie 18 stron ilustrując go zdjęciami niemieckich brakteatów, czeskich groszy praskich, monet Złotej Ordy, muszelek kauri oraz srebrnych sztabek - grzywien. Dopiero w wieku czternastym pojawiają się drobne srebrne monety m. innymi Wielkiego Księstwa Moskiewskiego, Suzdalskiego, Riazańskiego, Twerskiego. Część tych emisji ma już cechy późniejszych kopiejek - na jednej ich stronie widzimy przedstawienia figuralne, na drugiej kilkuwierszowy napis cyrylicą. Taki wzór monet dominuje od początków wieku piętnastego, aż do przełomu wieku XVII i XVIII, czyli czasu reform Piotra Wielkiego.


Kopiejka Władysława IV - na czerwono podkreśliłem pierwsze litery imienia "WŁA", na niebiesko - otczestwo "IGIMON...WICZ"

Kolekcjonowanie kopiejek XV-XVIII wieku może dać dużo satysfakcji. Dopiero przy ambitniejszym wejściu w temat, przy próbie skompletopwania emisji z poszczególnych mennic mogą pojawiać się poważniejsze problemy natury finansowej, ale zawsze jest duża szansa na tani zakup monety, której sprzedawca nie jest w stanie nalezycie zidentyfikować.
Na koniec proponuję zapoznanie się z książką Spasskiego, o której wspominałem na początku. Całość jest dostępna w internecie: Russkaja Monietnaja sistiema - może to najlepszy sposób na oswojenie się z językiem rosyjskim?

Jerzy Chałupski



Napisz komentarz

  • Wymagane pola są oznaczane *.

Jeśli masz problem z odczytaniem kodu, kliknij obrazek z kodem, aby wygenerować nowy kod.
Kod bezbieczeństwa:
 
Gosc
Postów: 1
Komentarz
Re: STARA ROSJA
Komentarz #1 : pon sierpień 17, 2009, 16:13:47
na czerwono podkreśliłeś litery imienia "SŁA",
a cały rządek - "ŁADISŁA"