DNI
GODZ
MIN
SEK

Artykuły

Renesansowy skarb



Renesansowi władcy dużą wagę przykładali do mecenatu sztuki. Naśladowali w tym polityków antycznego świata. Polskim królem, który zarazem był opiekunem ludzi kultury i sztuki był Zygmunt I Stary, fundator wspaniałego Srebrnego Ołtarza z kaplicy Zygmuntowskiej na Wawelu.

Na co dzień to niezwykłe dzieło sztuki złotniczej jest niedostępne dla zwiedzających i ledwie widoczne, gdyż zasłania je wspaniała norymberska krata zamykająca wejście do kaplicy. Ołtarz powstał w latach 1531 – 1538 i był efektem współpracy wielu artystów i rzemieślników, których kunszt i doświadczenie, pozwoliło stworzyć prawdziwy skarb. Powstał w Norymberdze, w warsztacie złotniczym Melchiora Baiera, na podstawie rysunków osiadłego na stałe w Krakowie malarza Hansa Durera. Dekoracje na zewnętrznych skrzydłach ołtarza są dziełem Georga Pencza. Srebrny Ołtarz wykonano z niezwykłym pietyzmem z kutego i lanego srebra o wadze aż 120 kg, które częściowo zostało pozłocone.

Ołtarz przedstawia sceny z życia Matki Boskiej. Szczególny podziw wzbudzają płaskorzeźby kute w blasze z czystego srebra. W ołtarzu znajduje się również schowek na naczynia liturgiczne. Obity jest on srebrną blachą z sześcioma kutymi Orłami Zygmuntowskimi. Ołtarz dzieli się na trzy strefy. Pierwsza z nich to: Zwiastowanie, Boże Narodzenie, Obrzezanie; druga strefa: Nawiedzenie św. Elżbiety przez Marię, Hołd Trzech Króli i Spotkanie św. Joachima ze św. Anną pod Złotą Bramą; trzecia strefa Ofiarowanie Marii w Świątyni, Ofiarowanie Dzieciątka Jezus w Świątyni i epizod z Dzieciństwa Marii; w szczytowym tympanonie Zaśnięcie Matki Boskiej, po bokach patronowie Polski św. Wojciech i Stanisław.

Ołtarz jest fundacją Zygmunta I Starego do Kaplicy Zygmuntowskiej przy katedrze na Wawelu, która jest rodowym mauzoleum Jagiellonów. W 1531 roku Hans Dürer, malarz osiadły na stałe w Krakowie, wykonał wstępny, rysunkowy projekt ołtarza. Właściwa realizacja rozpoczęła dopiero po kilku latach według zmienionego projektu powstałego już w Norymberdze. W sporządzeniu części srebrnych ołtarza, obok ich głównego wykonawcy Melchiora Baiera, uczestniczyli także medalier i rzeźbiarz Peter Flötner oraz ludwisarz Pankracy Lebenwolf. Ze źródeł archiwalnych znamy niektóre szczegóły dotyczące procesu powstawania ołtarza, także natury finansowej. Między innymi z rachunków Seweryna Bonera wiadomo, że w 1535 roku złotnik Melchior Baier otrzymał na wykonanie ołtarza zaliczkę w trzech ratach w wysokości 5801 florenów i 8 groszy. Całość była gotowa w 1538 roku i stanęła w Kaplicy Zygmuntowskiej.

Od 15 września 2002 roku w Pracowni Konserwacji Metalu Muzeum Narodowego w Krakowie trwały prace konserwatorskie części złotniczych ołtarza z Kaplicy Zygmuntowskiej, teraz skarb można oglądać po renowacji w całości.



Napisz komentarz

  • Wymagane pola są oznaczane *.

Jeśli masz problem z odczytaniem kodu, kliknij obrazek z kodem, aby wygenerować nowy kod.
Kod bezbieczeństwa: